Abadiy Tinchlik
Yagona Haqiqat, Yagona Tinchlik Yo‘li
|
Bilasizmi, baliq faqat suvda baxtli bo‘ladi? Agar uni suvdan olib, oltin likopchaga qo‘ysangiz, u baxtli bo‘lmaydi. Xuddi shunday, insonlar ham Allohning amrlariga ergashish orqali haqiqiy tinchlik topadilar. Allohdan kelgan yagona haqiqiy din bor. Qaysi biri ekanligini bilishni xohlaysizmi? Bilish uchun quyidagi havolani bosing. Batafsil Ma’lumot |
Hinduizmning Haqiqiy Xabari
Vedalarning Qadimiy Donoligini O‘rganish
1
Eng qadimiy Vedik ta’limotlar barcha narsalarning Yaratuvchisi va Saqlovchisi bo‘lgan Oliy Zotga bag‘ishlanishni ta’kidlaydi.
Izoh: Vedalarda butun yaratilishdan ustun bo‘lgan yagona haqiqatni tasvirlovchi parchalar mavjud.
2
Oliy Rabbimiz abadiy, hamma narsani biluvchi va O‘z yaratilishidan mustaqildir.
Izoh: Alloh zamon, makon va moddiy cheklovlardan xolisdir.
3
Inson hayotining maqsadi – Oliy Haqiqatni bilish, Unga ibodat qilish va itoat etishdir.
Izoh: Ma’naviy muvaffaqiyat samimiylik, solihlik va ixtiyor bilan erishiladi.
4
Rostgo‘ylik, rahm-shafqat, o‘zini tuta bilish va xayr-ehson eng oliy fazilatlardandir.
Izoh: Muqaddas manbalar axloqiy xulq va boshqalarga xizmat qilishni takroran targ‘ib qiladi.
5
Ilohiy Zot insoniyatni vahiy, donolik va solih ustozlar orqali hidoyat qiladi.
Izoh: Tarix davomida odamlar muqaddas matnlar va olijanob namunalar orqali yo‘l-yo‘riq izlaganlar.
6
Har bir inson o‘z qilmishlari uchun javobgardir.
Izoh: Yaxshi amallar foyda keltiradi, yomonlik esa oqibatlarga olib keladi.
7
Bilim oling va yaratilish belgilarini mushohada qiling.
Izoh: Koinot Yaratuvchining hikmati va qudratiga ishora qiladi.
8
Tinchlik yo‘li Oliy Zotni tan olish va Uning hidoyatiga binoan yashash bilan boshlanadi.
Izoh: Haqiqiy tinchlik imon, solihlik va Allohga ixlos bilan erishiladi.
Allohning Xabari Orqali To‘liq Tinchlikni Kashf Et
Haqiqiy Alloh haqida bilib oling
Kashf eting
"Ikki opa-singil nima qildi? Bilish uchun bosing!"
"Amar Amanat" guruhiga qo'shiling
Birodarlar va opa-singillarga muhabbat xabari
To'liq tinchlikka erishish uchun, Qodir Allohning so'zlarini chin qalb bilan tinglang
Haqiqiy Yaratuvchi haqida o'rganing
Haqiqiy Yaratuvchi haqida o'rganing
Hinduizmni uning muqaddas matnlari orqali tushunish
Diniy e'tiqodlar ilm nurida
Kali Yuganing avatari kim?
Bhagavad Gita Alloh haqida nima deydi?
Allohning so'zlarini tinglang
Abadiy Tinchlik Izlab
Hayot osmoni umidsizlikning qora bulutlari bilan qoplanganda, baxt, tinchlik va taskin minglab qiyinchiliklar orasida yo'qolganda, kim bizni bu g'amginlik tuzog'idan qutqara oladi? Kim bir zarra taskin baxsh etishi mumkin? Javobni bilasizmi? Javob sizning qalbingizning tubidan ham keldi – shunday emasmi? Ha, faqatgina Alloh insoniyatni qutqara oladi. U inson hayotini eng oliy tinchlik maskaniga aylantirishi mumkin. Allohning O'zi haqida nima deganini bilasizmi? Hech qachon Allohning haqiqiy so'zlari va ularning ichki ma'nosini izlaganmisiz? Keling, birgalikda Allohning haqiqiy xabarini kashf qilaylik. Keling, Allohning amr qilganidek, Unga to'liq itoat qilaylik. Alloh bergan bu hayotda – agar biz Allohni taniy olmasak, abadiy tinchlikni qanday topamiz?
Yangi musulmonmisiz?
Aloqa
Yagona, ikkinchisi yo'q
Upanishadlar Ekam evadvitiyam — "Yagona, ikkinchisi yo'q" deydi. Islom ham bu chuqur haqiqatni ta'kidlaydi: Alloh yagona, sherigi yo'q, shaklsiz, tasavvurdan tashqari, ammo sizga o'z yurak urishingizdan ham yaqinroq.
1. Murojaat
Fotima:
To'g'ri yo'ldan boruvchilarga salom bo'lsin.
Ma'nosi: Hidoyatda bo'lganlarga salom.
Puja:
Salom.
Fotima:
Ahvollaring yaxshimi, singlim?
Puja:
Allohning marhamati bilan yaxshiman.
Fotima:
Singlim, negadir oramizda katta masofa paydo bo'ldi. Musulmonlar hindulardan uzoqlashadi, hindular ham musulmonlardan uzoqlashadi. Hech qayerda peshonangda "Hindu" deb yozilmagan, mening peshonamda ham "Musulmon" deb yozilmagan. Agar tanang kesilsa, qizil qon chiqadi; agar mening tanam kesilsa, xuddi shunday qizil qon chiqadi. Sen bilan men o'rtasida farq yo'q. Xuddi shunday, sening Yaratganing bilan mening Yaratganim o'rtasida ham farq yo'q. Yaratganimiz yagona.
Puja:
Shundaymi? Ammo men sizning xudolaringiz boshqa deb ishonaman. Sizning Xudoyingiz Alloh, bizniki esa Bhagavan.
Fotima:
Yo'q, singlim, Yaratganimiz yagona. U barchamizni yaratgan. Agar bunday bo'lmaganida, oramizda ko'p farqlar bo'lar edi. Xuddi sening ikki ko'zing bor, mening ham ikki ko'zim bor. Sening bir burning bor, mening ham bir burnim bor. Sening aka-uka, opa-singillaring bor, mening ham ular bor. Xuddi shunday, barcha odamlarning bitta Yaratuvchisi bor.
2. Bitta Egasi
Puja:
“Bizning Yaratuvchimizning bitta ekanligiga qanday dalil bor?”
“Bizning Yaratuvchimizning bitta ekanligiga qanday dalil bor?”
Fatima:
“Muqaddas Kitob Qur'onda, Ixlos surasida aytiladi—”
Ushbu oyatlar orqali Yagona Yaratuvchining sifatlari aniq tasvirlangan. Odamlar tomonidan yaratilgan narsalar - har qanday narsa, mavjudot yoki koinotdagi jonzot - bu xususiyatlarga ega bo‘la oladimi?
Opajon, asosiy diniy kitobingizning nomini ayta olasizmi?”
“Muqaddas Kitob Qur'onda, Ixlos surasida aytiladi—”
‘Qul Huva Allohu Ahad’ — Ayting: U Alloh, Yagona va bir.
‘Allohu Somad’ — Alloh, abadiy panoh; U mustaqil, hamma Unga muhtoj.
‘Lam Yalid Va Lam Yulad’ — U tug‘magan va tug‘ilmagan.
‘Va Lam Yakun Lahu Kufuvan Ahad’ — Va Unga teng keladigan hech kim yo‘q.
Opajon, asosiy diniy kitobingizning nomini ayta olasizmi?”
Puja:
“Men Vedalarni hinduizmning asosiy kitobi deb bilaman.”
“Men Vedalarni hinduizmning asosiy kitobi deb bilaman.”
Fatima:
“To‘g‘ri, Puja. Ammo siz Vedalarni shaxsan ko‘rganmisiz yoki o‘qiganmisiz? Tilingizda Vedalarning tarjimasi bormi?”
“To‘g‘ri, Puja. Ammo siz Vedalarni shaxsan ko‘rganmisiz yoki o‘qiganmisiz? Tilingizda Vedalarning tarjimasi bormi?”
Videoni tomosha qiling
YouTube videoni oching
Puja:
“Yo‘q, uyda Vedalarim yo‘q; lekin Gita bor. Otam Kali Yugada Gita najotga erishishning eng oson va eng muhim yo‘li ekanligini aytdi.”
“Yo‘q, uyda Vedalarim yo‘q; lekin Gita bor. Otam Kali Yugada Gita najotga erishishning eng oson va eng muhim yo‘li ekanligini aytdi.”
Fatima:
Gita aslida buyuk doston “Mahabharata”ning bir qismidir. U Lord Krishna va Pandava shahzodasi Arjuna o‘rtasidagi Kurukshetra urushidan oldingi suhbatga asoslangan.
Singil, Vedalar sizning asosiy muqaddas matnlaringizdir. Vedalar to‘rt qismga bo‘linadi—
Sizning Rigvedangizda (32-bob) aytilgan—
Bhagavad Gitada (7-bob) aytilgan—
Vedalarning Brahma Sutrasida ham aytilgan—
Rigvedada (1:164:46) ham aytilgan—
Gita aslida buyuk doston “Mahabharata”ning bir qismidir. U Lord Krishna va Pandava shahzodasi Arjuna o‘rtasidagi Kurukshetra urushidan oldingi suhbatga asoslangan.
Singil, Vedalar sizning asosiy muqaddas matnlaringizdir. Vedalar to‘rt qismga bo‘linadi—
1. Rigveda
2. Samaveda
3. Yajurveda
4. Atharvaveda
“Na Tasya Pratima Asti”
Ma’nosi: Xudoning surati yoki timsoli yo‘q.
Hikmati va aqlini yo‘qotganlar turli xudolar va ma’budalarga sajda qilish bilan mashg‘ul bo‘ladilar.
“Ekam Brahma Dvitiya Nasti, Neha Nasti Kinchana”
Ma’nosi: Yaratguvchi Xudo yagona va ikkinchisi yo‘q; Unga teng keladigan boshqa mavjudot yo‘q.
“U yagona; faqat Ungagina sajda qiling.”
3. Hinduizm nima?
Puja:
“Yo‘q, uyda Vedalarim yo‘q, lekin Gitam bor. Otam Kali Yuga davrida Gita eng oson va najotga erishishning asosiy yo‘li ekanligini aytdi.”
“Yo‘q, uyda Vedalarim yo‘q, lekin Gitam bor. Otam Kali Yuga davrida Gita eng oson va najotga erishishning asosiy yo‘li ekanligini aytdi.”
Fatima:
Gita aslida buyuk doston “Mahabharata”ning bir qismidir. U Kurukshetra urushi boshlanishidan oldin Lord Krishna va Pandava shahzodasi Arjuna o‘rtasidagi suhbatga asoslangan.
Ammo opajon, sizning asosiy muqaddas kitobingiz Vedalardir. Vedalar to‘rt qismdan iborat—
Sizning Rigveda (32-bob) da aytilgan—
Bhagavad Gita (7-bob) da aytilgan—
Vedalarning Brahma Sutrasida ham aytilgan—
Shuningdek, (Rigveda 1:164:46) da aytilgan—
Qo‘shimcha qilib, yagona Xudo tushunchasini ta’kidlab,
Atharvaveda 13:4:2 da aytilgan—
Gita aslida buyuk doston “Mahabharata”ning bir qismidir. U Kurukshetra urushi boshlanishidan oldin Lord Krishna va Pandava shahzodasi Arjuna o‘rtasidagi suhbatga asoslangan.
Ammo opajon, sizning asosiy muqaddas kitobingiz Vedalardir. Vedalar to‘rt qismdan iborat—
1. Rigveda
2. Samaveda
3. Yajurveda
4. Atharvaveda
“Na Tasya Pratima Asti”
Ma’nosi: Xudoning surati yoki timsoli yo‘q.
Hikmat va aql-idrokini yo‘qotganlar turli xudolar va ma’budalarga sig‘inadilar.
Ekam Brahma Dvitiya Nasti, Neha Nasti Kinchana
Ma’nosi: Yaratuvchi Xudo bir va yagonadir. Unga teng keladigan boshqa mavjudot yo‘q.
U Yagona; faqat Ungagina ibodat qiling.
Ya etam devam ekavratam veda
Na dvitiya na tritiyash chaturtho napyuchyate
Na panchamo na shashthah saptamo napyuchyate
Na ashtamo na navamo dashamo napyuchyate
Ma’nosi: Yaratuvchi yagonadir. U bir. Ikkinchi, uchinchi, to‘rtinchi, beshinchi, oltinchi, yettinchi, sakkizinchi, to‘qqizinchi yoki o‘ninchi Xudo deb atalishi mumkin emas. Uni Yagona deb anglagan kishi Unga erishadi. Yagona Xudo g‘oyasi donolarga, ko‘p xudolar g‘oyasi esa johillarga tegishlidir.
Puja:
“Opajon! Sizni eshitib, men endi qat’iy ishonamanki— bizning Yaratuvchimiz yagonadir.”
“Opajon! Sizni eshitib, men endi qat’iy ishonamanki— bizning Yaratuvchimiz yagonadir.”
Fatima:
“Sizning diningiz nima deb ataladi?”
“Sizning diningiz nima deb ataladi?”
Puja:
“Nima uchun? Hindu!”
“Nima uchun? Hindu!”
Fatima:
“Opajon, qarang—‘Hindu’ aslida dinning nomi emas.
Qadim zamonlarda Hind (Sindhu) daryosi bo‘yida yashovchi odamlar hindular deb atalgan. Ko‘p oriylar ‘S’ harfini ‘H’ deb talaffuz qilgan, shuning uchun ‘Sindhu’ so‘zi asta-sekin ‘Hindu’ga aylangan.
Shunday qilib, ‘Hindu’ aslida geografik va madaniy o‘ziga xoslikdir. Biroq bugun keng tarqalgan ‘Hinduizm’ deb ataladigan narsa ko‘pchilik tomonidan ‘Sanatana Dharma’ deb ham ataladi.”
“Opajon, qarang—‘Hindu’ aslida dinning nomi emas.
Qadim zamonlarda Hind (Sindhu) daryosi bo‘yida yashovchi odamlar hindular deb atalgan. Ko‘p oriylar ‘S’ harfini ‘H’ deb talaffuz qilgan, shuning uchun ‘Sindhu’ so‘zi asta-sekin ‘Hindu’ga aylangan.
Shunday qilib, ‘Hindu’ aslida geografik va madaniy o‘ziga xoslikdir. Biroq bugun keng tarqalgan ‘Hinduizm’ deb ataladigan narsa ko‘pchilik tomonidan ‘Sanatana Dharma’ deb ham ataladi.”
4. Shirk
Fotima:
Opajon, butlarga sig‘inishni yoqtirasizmi?
Opajon, butlarga sig‘inishni yoqtirasizmi?
Puja:
Opajon! Mening ajdodlarim barchasi shunday qilgan, men ham shunday qilaman. Lekin hech kim menga Vedalar bu haqda aslida nima deyishini tushuntirib bermagan.
Bundan tashqari, dinimiz Vedalarni o‘qishga ruxsat bermaydi. Hinduizmda faqat brahminlarga Vedalarni o‘qishga ruxsat berilgan.
Opajon! Mening ajdodlarim barchasi shunday qilgan, men ham shunday qilaman. Lekin hech kim menga Vedalar bu haqda aslida nima deyishini tushuntirib bermagan.
Bundan tashqari, dinimiz Vedalarni o‘qishga ruxsat bermaydi. Hinduizmda faqat brahminlarga Vedalarni o‘qishga ruxsat berilgan.
Fotima:
Qur’on ham, sizning kitoblaringiz ham butlarga sig‘inishni qat‘iy man qiladi.
Qur’onda aytilgan—
Shirk Allohga sherik qo‘shish yoki Unga ibodatda boshqalarni aralashtirishdir.
Qur’on ham, sizning kitoblaringiz ham butlarga sig‘inishni qat‘iy man qiladi.
Qur’onda aytilgan—
“La tushrik billah” — Allohga hech kimni sherik qilmang (shirk qilmang).
“Inna ash-shirka lazulmun azeem” — Albatta, shirk eng katta zulmdir.
Fotima:
Sizning kitobingiz Yajurveda (40-bob, 9-oyat)da aytilgan—
Sizning kitobingiz Yajurveda (40-bob, 9-oyat)da aytilgan—
“Andham tamah pravishanti ye asambhutim upasate.”
Tato bhuya iva te tamo ya u sambhutyam ratah.
Ma’nosi: Tabiiy elementlarga (masalan, olov, suv, havo va boshqalarga) sig‘inadiganlar zulmatga kirishadi.
Inson qo‘li bilan yasalgan narsalarga (masalan, butlar, stol, stul va boshqalarga) sig‘inadiganlar esa yanada chuqurroq zulmatga tushadilar.
Fotima:
Boshqa tomondan, Bhagavad Gitada (10-bob, 3-oyat) aytilgan—
Shunday qilib, Qur’on yagona Yaratganga ibodat qilishni talab qilgani kabi,
sizning kitoblaringiz ham ko‘p joylarda yagona Yaratganga ibodat qilishni ta’kidlaydi.
Boshqa tomondan, Bhagavad Gitada (10-bob, 3-oyat) aytilgan—
Ular moddiyatchi odamlardir, ular xudolarga sig‘inadilar; ular haqiqiy Yaratganga sig‘inmaydilar.
Puja:
Meni bir narsa qiynayapti!
Brahma va Vishnu ibodatga loyiq emasmi? Ular xudo emasmi?
Meni bir narsa qiynayapti!
Brahma va Vishnu ibodatga loyiq emasmi? Ular xudo emasmi?
Fatima:
Mayli, senga xudolar haqida bir oz ma'lumot beray.
Sening muqaddas kitoblaringga ko'ra, Xudo shaklsiz va shaklli bo'lishi mumkin.
Asosiy xudo Brahmadir. U yaratuvchi sifatida tanilgan; ya'ni, sizning e'tiqodingizga ko'ra, Brahma hamma narsani yaratgan.
Qolgan ikki xudo Vishnu va Shivadir. Shiva buzuvchi sifatida tanilgan, Vishnu esa saqlovchi va himoya qiluvchidir.
Ammo bilasizmi, Brahmning xotini Sarasvatimi?
Ko'pgina an'anaviy hikoyalarda, Sarasvati ma'buda Durganing qizi sifatida tasvirlanadi.
Xuddi shunday, Vishnuning xotini, u saqlovchi hisoblanadi, Lakshmi.
Turli Puranik rivoyatlarda, Lakshmi ham Durganing yana bir qizi sifatida tasvirlanadi.
Endi, singlim, bir lahza o'ylab ko'ring—
Men sizdan faqat shu savollar ustida o'ylashingizni so'rayman. Chunki haqiqiy Yaratuvchi qanday bo'lishi kerakligi haqida o'ylash juda muhimdir.
Mayli, senga xudolar haqida bir oz ma'lumot beray.
Sening muqaddas kitoblaringga ko'ra, Xudo shaklsiz va shaklli bo'lishi mumkin.
Asosiy xudo Brahmadir. U yaratuvchi sifatida tanilgan; ya'ni, sizning e'tiqodingizga ko'ra, Brahma hamma narsani yaratgan.
Qolgan ikki xudo Vishnu va Shivadir. Shiva buzuvchi sifatida tanilgan, Vishnu esa saqlovchi va himoya qiluvchidir.
Ammo bilasizmi, Brahmning xotini Sarasvatimi?
Ko'pgina an'anaviy hikoyalarda, Sarasvati ma'buda Durganing qizi sifatida tasvirlanadi.
Xuddi shunday, Vishnuning xotini, u saqlovchi hisoblanadi, Lakshmi.
Turli Puranik rivoyatlarda, Lakshmi ham Durganing yana bir qizi sifatida tasvirlanadi.
Endi, singlim, bir lahza o'ylab ko'ring—
Yaratuvchining ota-onasi bo'lishi mumkinmi?
Yaratuvchining uylanishi kerakmi?
Hamma narsani yaratgan Zot
boshqa birovning farzandi bo'lishi mumkinmi?
Men sizdan faqat shu savollar ustida o'ylashingizni so'rayman. Chunki haqiqiy Yaratuvchi qanday bo'lishi kerakligi haqida o'ylash juda muhimdir.
Puja:
Rostini aytsam, men hech qachon bu masalalar haqida o'ylamagan edim.
Rostini aytsam, men hech qachon bu masalalar haqida o'ylamagan edim.
Xudolarning Oilasi
Shiva–Parvati
(Er va Xotin)
Shiva - Buzg'unchilik Xudosi
(Er va Xotin)
Shiva - Buzg'unchilik Xudosi
➡
Sri Durga Sri Kali
Parvati Durga sifatida ham tanilgan.
Sri Kali - Durgning qattiq buzg'unchi shakli.
Durga farovonlik keltiradi.
Kali yovuz kuchlarni yo'q qiladi.
Parvati Durga sifatida ham tanilgan.
Sri Kali - Durgning qattiq buzg'unchi shakli.
Durga farovonlik keltiradi.
Kali yovuz kuchlarni yo'q qiladi.
⬇
Sri Durgning Oilasi
Qizi
Sarasvati
Sarasvati
(Bilim ma'budasi)
⬇
Eri: Brahma
(Yaratilish Xudosi)
(Yaratilish Xudosi)
Qizi
Lakshmi
Lakshmi
(Boylik ma'budasi)
⬇
Eri: Vishnu
(Saqlash Xudosi)
(Saqlash Xudosi)
O'g'li
Kartikeya
Kartikeya
(Urush Xudosi)
O'g'li
Ganesha
Ganesha
(Muvaffaqiyat Xudosi)
⬇
Vishnuning 7-avatarining nomi
Rama
Rama
⬇
Vishnuning 8-avatarining nomi
Sri Krishna
Sri Krishna
Sharadiya Durga Puja — Eng katta Hindu bayrami. Ushbu ibodat paytida Durgning oila a'zolari, jumladan Brahma, Vishnu, Kartikeya, Ganesha, Lakshmi, Sarasvati va jin sig'iniladi. Marosimga banan o'simligi, taro, zerdeçal, jayanti o'simligi, bel barglari, anor, ashoka, ulkan taro, guruch va boshqa turli muqaddas o'simliklar va buyumlar kiradi.
Fotima:
Sizning diningizda asosiy ilohlardan biri Shivadir. Shivaning xotini Parvati, shuningdek Durga nomi bilan ham tanilgan. Durga Quvvat ma'budasi sifatida e'zozlanadi. Turli an'anaviy rivoyatlar va badiiy tasvirlarda Durga turli sonli qo'llar bilan tasvirlangan. Vaqt o'tishi bilan o'n qo'lli shakli eng keng tarqalgan timsolga aylandi va bu kuchning barcha yo'nalishlarda tarqalishini anglatadi. Durganing qattiq halokatli shakli Kali nomi bilan mashhur.
Durganing bolalari Kartikeya va Ganeshadir. Uning qizlari Lakshmi va Sarasvatidir. Lakshmi Boylik ma'budasi, Sarasvati esa Bilim ma'budasidir. Lakshmining eri Vishnu bo'lib, u Qo'riqchi sifatida tanilgan. Sarasvati Brahma bilan bog'liq bo'lib, u Yaratuvchi sifatida e'tirof etiladi.
Endi, agar Brahma, Vishnu va Shiva bir xil yakuniy haqiqatning ko'rinishlari deb tushunilsa, ularning oilaviy munosabatlarini qanday izohlash kerakligi haqida savollar tug'ilishi mumkin. Turli an'analar va ilmiy maktablar bu munosabatlarni oddiy insoniy oilaviy munosabatlar sifatida emas, balki turli ramziy, teologik yoki mifologik usullar bilan izohlaydilar.
Men sizni bu masalalarni diqqat bilan o'ylab ko'rishga undayman. Haqiqiy Yaratuvchi qanday fazilatlarga ega bo'lishi kerak? Yaratuvchi insonlar kabi cheklangan bo'lishi mumkinmi? Bu kabi savollar haqida mulohaza yuritish, Xudoning tabiatini tushunishga harakat qilishda muhimdir.
Sizning diningizda asosiy ilohlardan biri Shivadir. Shivaning xotini Parvati, shuningdek Durga nomi bilan ham tanilgan. Durga Quvvat ma'budasi sifatida e'zozlanadi. Turli an'anaviy rivoyatlar va badiiy tasvirlarda Durga turli sonli qo'llar bilan tasvirlangan. Vaqt o'tishi bilan o'n qo'lli shakli eng keng tarqalgan timsolga aylandi va bu kuchning barcha yo'nalishlarda tarqalishini anglatadi. Durganing qattiq halokatli shakli Kali nomi bilan mashhur.
Durganing bolalari Kartikeya va Ganeshadir. Uning qizlari Lakshmi va Sarasvatidir. Lakshmi Boylik ma'budasi, Sarasvati esa Bilim ma'budasidir. Lakshmining eri Vishnu bo'lib, u Qo'riqchi sifatida tanilgan. Sarasvati Brahma bilan bog'liq bo'lib, u Yaratuvchi sifatida e'tirof etiladi.
Endi, agar Brahma, Vishnu va Shiva bir xil yakuniy haqiqatning ko'rinishlari deb tushunilsa, ularning oilaviy munosabatlarini qanday izohlash kerakligi haqida savollar tug'ilishi mumkin. Turli an'analar va ilmiy maktablar bu munosabatlarni oddiy insoniy oilaviy munosabatlar sifatida emas, balki turli ramziy, teologik yoki mifologik usullar bilan izohlaydilar.
Men sizni bu masalalarni diqqat bilan o'ylab ko'rishga undayman. Haqiqiy Yaratuvchi qanday fazilatlarga ega bo'lishi kerak? Yaratuvchi insonlar kabi cheklangan bo'lishi mumkinmi? Bu kabi savollar haqida mulohaza yuritish, Xudoning tabiatini tushunishga harakat qilishda muhimdir.
Puja:
Boshim aylanib ketdi.
Boshim aylanib ketdi.
Shri Krishna
Fotima:
Vishnuning 7-avatari yer yuziga Rama sifatida kelgan.
Vishnuning 8-avatari Shri Krishna sifatida kelgan.
Bilasizmi, Radha ba'zi an'analarda Krishnaning oilasiga aloqador deb ta'riflanadi? Shunga qaramay, Krishna eng ko'p Radha bilan bog'liq holda diniy adabiyot va an'analarda tilga olinadi.
Hinduizmining muqaddas matnlari va an'analariga ko'ra, Shri Krishnaning 16 108 xotini bo'lgan, ulardan 8 tasi asosiy malikalar hisoblanadi. Shuningdek, uning minglab farzandlari bo'lganligi aytiladi. An'anaviy ma'lumotlarga ko'ra, u 125 yil yashagan. Umrining oxirida, Jara ismli ovchi uning oyog'ini kiyik deb adashib, o'q uzgan va bu uning o'limiga sabab bo'lgan.
Dunyo bo'ylab millionlab hindular Xudo va Oliy mavjudot sifatida sig'inadigan zot, an'analarda oddiy bir ovchining o'qi bilan yaralanib o'lgan deb tasvirlanadi.
Vishnuning 7-avatari yer yuziga Rama sifatida kelgan.
Vishnuning 8-avatari Shri Krishna sifatida kelgan.
Bilasizmi, Radha ba'zi an'analarda Krishnaning oilasiga aloqador deb ta'riflanadi? Shunga qaramay, Krishna eng ko'p Radha bilan bog'liq holda diniy adabiyot va an'analarda tilga olinadi.
Hinduizmining muqaddas matnlari va an'analariga ko'ra, Shri Krishnaning 16 108 xotini bo'lgan, ulardan 8 tasi asosiy malikalar hisoblanadi. Shuningdek, uning minglab farzandlari bo'lganligi aytiladi. An'anaviy ma'lumotlarga ko'ra, u 125 yil yashagan. Umrining oxirida, Jara ismli ovchi uning oyog'ini kiyik deb adashib, o'q uzgan va bu uning o'limiga sabab bo'lgan.
Dunyo bo'ylab millionlab hindular Xudo va Oliy mavjudot sifatida sig'inadigan zot, an'analarda oddiy bir ovchining o'qi bilan yaralanib o'lgan deb tasvirlanadi.
Ganesha va Kalining hikoyasi
Puja:
Qanchalik ko'p eshitsam, shuncha hayron bo'laman! Opa, bir savolga javob bera olasizmi? Nega Ganeshaning tanasi odamnikiga o'xshab, boshi filnikiga o'xshaydi?
Qanchalik ko'p eshitsam, shuncha hayron bo'laman! Opa, bir savolga javob bera olasizmi? Nega Ganeshaning tanasi odamnikiga o'xshab, boshi filnikiga o'xshaydi?
Fotima:
Puranik hikoyaga ko'ra, bir kuni Shiva uyga qaytib kelganida, kirish eshigini notanish bir yigit qo'riqlayotganini ko'radi. G'azablanib, u yigitning boshini tanasidan uzib tashlaydi. U bu bolaning o'z o'g'li Ganesha ekanligini bilmaydi.
O'g'lini yo'qotgan Parvati qayg'udan tobut bo'ladi. Uning qayg'usini ko'rgan Shiva vahimaga tushib, o'rmonga yuguradi.
Hikoyaga ko'ra, o'rmonda ko'rilgan birinchi tirik mavjudotning boshi Ganeshaning tanasiga ulanishi kerak edi. Birinchi uchratgan mavjudot fil bo'lgan. Shiva filning boshini olib, Ganeshaning tanasiga qo'ygan.
O'sha paytdan boshlab Ganesha fil boshi bilan tasvirlangan.
Puranik hikoyaga ko'ra, bir kuni Shiva uyga qaytib kelganida, kirish eshigini notanish bir yigit qo'riqlayotganini ko'radi. G'azablanib, u yigitning boshini tanasidan uzib tashlaydi. U bu bolaning o'z o'g'li Ganesha ekanligini bilmaydi.
O'g'lini yo'qotgan Parvati qayg'udan tobut bo'ladi. Uning qayg'usini ko'rgan Shiva vahimaga tushib, o'rmonga yuguradi.
Hikoyaga ko'ra, o'rmonda ko'rilgan birinchi tirik mavjudotning boshi Ganeshaning tanasiga ulanishi kerak edi. Birinchi uchratgan mavjudot fil bo'lgan. Shiva filning boshini olib, Ganeshaning tanasiga qo'ygan.
O'sha paytdan boshlab Ganesha fil boshi bilan tasvirlangan.
Fotima:
Boshqa tomondan, Ganeshaning vositasi sichqon edi. Aytilishicha, Ganesha sichqonga minib joydan-joyga sayohat qilgan. Durganing vositasi sher, Kartikeyaning vositasi esa tovusdir.
Endi ayting-chi, sizningcha, odam tanasiga fil boshini yopishtirish mumkinmi? Sichqon, sher yoki tovus qanday qilib tom ma'noda kimningdir transport vositasi bo'lib xizmat qila oladi?
Boshqa tomondan, Ganeshaning vositasi sichqon edi. Aytilishicha, Ganesha sichqonga minib joydan-joyga sayohat qilgan. Durganing vositasi sher, Kartikeyaning vositasi esa tovusdir.
Endi ayting-chi, sizningcha, odam tanasiga fil boshini yopishtirish mumkinmi? Sichqon, sher yoki tovus qanday qilib tom ma'noda kimningdir transport vositasi bo'lib xizmat qila oladi?
Puja:
Bu masalalar haqiqatan ham meni o'ylantirib qo'ydi.
Yana bir savolim bor. Nega ona Kali tili chiqib turgan holda tasvirlangan va nega Shayx Shiva uning oyoqlari ostida yotgan holda ko'rsatilgan?
Bu masalalar haqiqatan ham meni o'ylantirib qo'ydi.
Yana bir savolim bor. Nega ona Kali tili chiqib turgan holda tasvirlangan va nega Shayx Shiva uning oyoqlari ostida yotgan holda ko'rsatilgan?
Fotima:
An'anaviy rivoyatlar va ma'lumot manbalarida keltirilgan ma'lumotlarga ko'ra, Asuralar bir marta jannat olamlariga hujum qilib, Devlardan nazoratni tortib olmoqchi bo'lgan. Ularni mag'lub etish uchun ma'buda Durga yovuz kuchlarga qarshi urush olib borish uchun paydo bo'lgan.
Jang, odatda, dengiz chig'anoqining chalinishi bilan boshlangan deb ta'riflanadi. Durga turli qurollar, jumladan, trident va qilichni qo'llagan. Ilonlar ham uning ikonografiyasi bilan bog'liq, shuning uchun bunday belgilar ko'pincha uning qo'llarida tasvirlangan.
Ko'plab Asuralar mag'lubiyatga uchragan bo'lsa-da, ularning rahbari Raktabija tirik qolgan. Hikoyaga ko'ra, Raktabijaning qon tomchisi yerga tushganida, undan yana bir Raktabija paydo bo'lgan.
Shu payt, Durganing qattiq g'azabidan, uning qoshlari orasidan Kali paydo bo'lgan.
An'anaviy rivoyatlar va ma'lumot manbalarida keltirilgan ma'lumotlarga ko'ra, Asuralar bir marta jannat olamlariga hujum qilib, Devlardan nazoratni tortib olmoqchi bo'lgan. Ularni mag'lub etish uchun ma'buda Durga yovuz kuchlarga qarshi urush olib borish uchun paydo bo'lgan.
Jang, odatda, dengiz chig'anoqining chalinishi bilan boshlangan deb ta'riflanadi. Durga turli qurollar, jumladan, trident va qilichni qo'llagan. Ilonlar ham uning ikonografiyasi bilan bog'liq, shuning uchun bunday belgilar ko'pincha uning qo'llarida tasvirlangan.
Ko'plab Asuralar mag'lubiyatga uchragan bo'lsa-da, ularning rahbari Raktabija tirik qolgan. Hikoyaga ko'ra, Raktabijaning qon tomchisi yerga tushganida, undan yana bir Raktabija paydo bo'lgan.
Shu payt, Durganing qattiq g'azabidan, uning qoshlari orasidan Kali paydo bo'lgan.
Fatima:
Raktabijaning bir tomchi qoni ham yerga tushmasligi uchun Kali uning tanasini quroli bilan teshdi, uni ko‘tardi va butun qonini ichdi. Qoni tugagach, Raktabija o‘ldi.
Shundan so‘ng Kali o‘zining g‘alaba raqsini boshladi. U o‘ldirilgan Asuralarning kesilgan qo‘llaridan gulchambar yasab, beliga taqdi. Shuningdek, bosh gulchambarini yasab, bo‘yniga ilib oldi.
Hikoyaga ko‘ra, Kali g‘azabli raqsiga shunchalik berilib ketdiki, Shiva uni to‘xtatishga bir necha bor urinishiga qaramay, javob bermadi. Uni tinchlantirishning boshqa ilojini ko‘rmagan Shiva, raqsga tushayotgan Kalining oyoqlari ostiga yotib oldi.
Shundagina Kali hushiga keldi. Raqsi to‘xtadi. Eri oyoqlari ostida ekanligini ko‘rib, uyaldi va tilini chiqardi.
Shuning uchun ko‘plab an’anaviy tasvirlarda Lord Shiva ma’buda Kali oyoqlari ostida ko‘rsatiladi.
Raktabijaning bir tomchi qoni ham yerga tushmasligi uchun Kali uning tanasini quroli bilan teshdi, uni ko‘tardi va butun qonini ichdi. Qoni tugagach, Raktabija o‘ldi.
Shundan so‘ng Kali o‘zining g‘alaba raqsini boshladi. U o‘ldirilgan Asuralarning kesilgan qo‘llaridan gulchambar yasab, beliga taqdi. Shuningdek, bosh gulchambarini yasab, bo‘yniga ilib oldi.
Hikoyaga ko‘ra, Kali g‘azabli raqsiga shunchalik berilib ketdiki, Shiva uni to‘xtatishga bir necha bor urinishiga qaramay, javob bermadi. Uni tinchlantirishning boshqa ilojini ko‘rmagan Shiva, raqsga tushayotgan Kalining oyoqlari ostiga yotib oldi.
Shundagina Kali hushiga keldi. Raqsi to‘xtadi. Eri oyoqlari ostida ekanligini ko‘rib, uyaldi va tilini chiqardi.
Shuning uchun ko‘plab an’anaviy tasvirlarda Lord Shiva ma’buda Kali oyoqlari ostida ko‘rsatiladi.
Puja:
Bu ertakka o‘xshaydi.
Bu ertakka o‘xshaydi.
Risala (Payg‘ambarlik)
Fatima:
Ayting-chi, Muhammad payg‘ambar (sollallohu alayhi va sallam) sizning ham, mening ham payg‘ambarimiz ekanini bilasizmi?
Ayting-chi, Muhammad payg‘ambar (sollallohu alayhi va sallam) sizning ham, mening ham payg‘ambarimiz ekanini bilasizmi?
Puja:
Haqiqatanmi?
Haqiqatanmi?
Fatima:
Kalki Purana deb nomlanuvchi bir matn mavjud bo‘lib, unda to‘rt yuga (asr) zikr qilingan.
Satya Yuga, Treta Yuga, Dvapara Yuga va nihoyat Kali Yuga.
Satya Yuga bilan bog‘liq avatarlar orasida Matsya va Narasimha (odam-arslon) bor.
Treta Yuga bilan bog‘liq avatar Rama.
Dvapara Yuga bilan bog‘liq avatarlar Krishna va Gautama Buddani o‘z ichiga oladi.
Sizning an’anangizga ko‘ra, har bir asrda ilohiy tajassumning qandaydir shakli bo‘lgan.
Ayting-chi, hozir qaysi asrda yashayapmiz?
Kalki Purana deb nomlanuvchi bir matn mavjud bo‘lib, unda to‘rt yuga (asr) zikr qilingan.
Satya Yuga, Treta Yuga, Dvapara Yuga va nihoyat Kali Yuga.
Satya Yuga bilan bog‘liq avatarlar orasida Matsya va Narasimha (odam-arslon) bor.
Treta Yuga bilan bog‘liq avatar Rama.
Dvapara Yuga bilan bog‘liq avatarlar Krishna va Gautama Buddani o‘z ichiga oladi.
Sizning an’anangizga ko‘ra, har bir asrda ilohiy tajassumning qandaydir shakli bo‘lgan.
Ayting-chi, hozir qaysi asrda yashayapmiz?
Puja:
Kali Yuga.
Kali Yuga.
Fatima:
Bu asrning avatarining nomi nima?
Bu asrning avatarining nomi nima?
Puja:
Men bilishimcha, Kali Yuganing avatari Kalki. U hali yerga kelmagan.
Men bilishimcha, Kali Yuganing avatari Kalki. U hali yerga kelmagan.
Fatima:
Ba’zi yozuvchilar tomonidan taqdim etilgan talqinlarga ko‘ra, Kali Yuganing Kalki Avatari “Narashansa” atamasi bilan bog‘liq. Bu so‘z sanskritcha bo‘lib, “maqtovga sazovor odam” yoki “maqtalgan kishi” deb tarjima qilinadi. Ularning ta’kidlashicha, arabcha ekvivalenti “Muhammad” bo‘lib, u ham “maqtalgan” ma’nosini bildiradi. So‘nggi payg‘ambarimizning ismi Muhammad (sollallohu alayhi va sallam) edi.
Bu talqinlar, shuningdek, Kalki Avatarining onasining ismi “Sumati” ekanligini da’vo qiladi. “Sumati” yaxshi tushunish yoki oliy donolik bilan bog‘liq sanskritcha so‘zdir. Ba’zi mualliflar buni Muhammad payg‘ambar (sollallohu alayhi va sallam)ning onasi “Omina” ismi bilan solishtiradilar. Bunday solishtirishlar ma’lum bir apologetik talqinning bir qismi bo‘lib, hindu yoki akademik olimlar tomonidan umuman qabul qilinmaydi.
Ba’zi yozuvchilar tomonidan taqdim etilgan talqinlarga ko‘ra, Kali Yuganing Kalki Avatari “Narashansa” atamasi bilan bog‘liq. Bu so‘z sanskritcha bo‘lib, “maqtovga sazovor odam” yoki “maqtalgan kishi” deb tarjima qilinadi. Ularning ta’kidlashicha, arabcha ekvivalenti “Muhammad” bo‘lib, u ham “maqtalgan” ma’nosini bildiradi. So‘nggi payg‘ambarimizning ismi Muhammad (sollallohu alayhi va sallam) edi.
Bu talqinlar, shuningdek, Kalki Avatarining onasining ismi “Sumati” ekanligini da’vo qiladi. “Sumati” yaxshi tushunish yoki oliy donolik bilan bog‘liq sanskritcha so‘zdir. Ba’zi mualliflar buni Muhammad payg‘ambar (sollallohu alayhi va sallam)ning onasi “Omina” ismi bilan solishtiradilar. Bunday solishtirishlar ma’lum bir apologetik talqinning bir qismi bo‘lib, hindu yoki akademik olimlar tomonidan umuman qabul qilinmaydi.
Fatima:
Ba’zi talqinlarga ko‘ra, Kalki Avatarining otasi “Vishnu Yasha” deb ataladi. “Vishnu” so‘zi “Rab” deb, “Yasha” esa “banda” deb talqin qilinadi. Shunday qilib, “Vishnu Yasha” “Rabning bandasi” ma’nosini anglatadi, bu arabcha “Abdulloh” ma’nosiga qiyoslanadi. Abdulloh so‘nggi payg‘ambar Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ning otasining ismi sifatida tanilgan.
Shuningdek, Kalki Avatarining tug‘ilgan joyi “Shambhala” deb nomlanuvchi manzil bo‘lishi aytiladi. “Shambhala” sanskritcha so‘z bo‘lib, ko‘pincha “tinchlik joyi” deb tarjima qilinadi. Arabcha qiyosda ba’zi yozuvchilar uni “Makkah” bilan bog‘laydilar. Muhammad payg‘ambar (sollallohu alayhi va sallam) Makkada tug‘ilgan.
Uning tug‘ilishi Madhav oyining yorqin yarmining o‘n ikkinchi kuni deb ta’riflanadi. Arabcha kalendarga aylantirilganda, ba’zilar buni Rabi’ul Avvalning 12-kuni bilan bog‘laydilar. Bu Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ning tug‘ilgan kuni bilan o‘xshashlik sifatida taqdim etiladi. Shuningdek, Kurukshetra kabi jang maydonlarida farishtalar unga yordam berishi, xuddi Badr jangida farishtalar yordam berganiga o‘xshashligi aytiladi.
Keyingi ta’riflarga ko‘ra, Kalki butun dunyo uchun faol, otliq jangchi bo‘ladi, sunnat holatida tug‘iladi va yovuz kuchlarni mag‘lub etgandan so‘ng, qishloqlardan odamlar asta-sekin uning xabarini qabul qiladi.
Kalki Purana, shuningdek, uni so‘nggi donishmand sifatida tasvirlaydi. Islomda Muhammad payg‘ambar (sollallohu alayhi va sallam) so‘nggi payg‘ambar deb hisoblanadi. Shuningdek, u adolatsizlik hukm surgan bir davrda adolatni o‘rnatish uchun qilich ishlatishi aytiladi. Biroq, hozirgi zamonda endi “qilichga asoslangan” da’vat davri yo‘qligi umumiy tushunchadir.
Ushbu qiyoslarga asoslanib, ba’zilar Kalki Avatari taxminan 1450 yil oldin kelgan va insoniyatga Qur’on va Hadisni yo‘l-yo‘riq qilib qoldirgan Muhammad payg‘ambar (sollallohu alayhi va sallam)ga ishora qiladi, degan xulosaga keladilar.
Ba’zi talqinlarga ko‘ra, Kalki Avatarining otasi “Vishnu Yasha” deb ataladi. “Vishnu” so‘zi “Rab” deb, “Yasha” esa “banda” deb talqin qilinadi. Shunday qilib, “Vishnu Yasha” “Rabning bandasi” ma’nosini anglatadi, bu arabcha “Abdulloh” ma’nosiga qiyoslanadi. Abdulloh so‘nggi payg‘ambar Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ning otasining ismi sifatida tanilgan.
Shuningdek, Kalki Avatarining tug‘ilgan joyi “Shambhala” deb nomlanuvchi manzil bo‘lishi aytiladi. “Shambhala” sanskritcha so‘z bo‘lib, ko‘pincha “tinchlik joyi” deb tarjima qilinadi. Arabcha qiyosda ba’zi yozuvchilar uni “Makkah” bilan bog‘laydilar. Muhammad payg‘ambar (sollallohu alayhi va sallam) Makkada tug‘ilgan.
Uning tug‘ilishi Madhav oyining yorqin yarmining o‘n ikkinchi kuni deb ta’riflanadi. Arabcha kalendarga aylantirilganda, ba’zilar buni Rabi’ul Avvalning 12-kuni bilan bog‘laydilar. Bu Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ning tug‘ilgan kuni bilan o‘xshashlik sifatida taqdim etiladi. Shuningdek, Kurukshetra kabi jang maydonlarida farishtalar unga yordam berishi, xuddi Badr jangida farishtalar yordam berganiga o‘xshashligi aytiladi.
Keyingi ta’riflarga ko‘ra, Kalki butun dunyo uchun faol, otliq jangchi bo‘ladi, sunnat holatida tug‘iladi va yovuz kuchlarni mag‘lub etgandan so‘ng, qishloqlardan odamlar asta-sekin uning xabarini qabul qiladi.
Kalki Purana, shuningdek, uni so‘nggi donishmand sifatida tasvirlaydi. Islomda Muhammad payg‘ambar (sollallohu alayhi va sallam) so‘nggi payg‘ambar deb hisoblanadi. Shuningdek, u adolatsizlik hukm surgan bir davrda adolatni o‘rnatish uchun qilich ishlatishi aytiladi. Biroq, hozirgi zamonda endi “qilichga asoslangan” da’vat davri yo‘qligi umumiy tushunchadir.
Ushbu qiyoslarga asoslanib, ba’zilar Kalki Avatari taxminan 1450 yil oldin kelgan va insoniyatga Qur’on va Hadisni yo‘l-yo‘riq qilib qoldirgan Muhammad payg‘ambar (sollallohu alayhi va sallam)ga ishora qiladi, degan xulosaga keladilar.
Puja:
Opajon, demak biz kutgan zot allaqachon kelib, o‘tib ketgan ekan.
Opajon, demak biz kutgan zot allaqachon kelib, o‘tib ketgan ekan.
Krematsiya va Sati amaliyoti
Fatima:
Siz eng ko‘p kimni sevasiz?
Siz eng ko‘p kimni sevasiz?
Puja:
Ota-onamni.
Ota-onamni.
Fatima:
Bir lahza tasavvur qiling: onangiz vafot etganda, hind dafn urf-odatlariga ko‘ra, uning jasadi dafn gulxaniga qo‘yilib, krematsiya qilinadi.
Olov tanani yutib yuboradi va krematsiya jarayonida kiyimlar yonib ketadi.
Krematsiya davom etar ekan, xizmatchilar uzun bambuk tayoqlardan foydalanib, qoldiqlarni qayta joylashtiradi va to‘liq yonishini ta’minlaydi.
Oxir-oqibat, tana kulga aylanadi.
Siz bunday manzarani kuzatishga chidashingiz mumkinmi?
Bir lahza tasavvur qiling: onangiz vafot etganda, hind dafn urf-odatlariga ko‘ra, uning jasadi dafn gulxaniga qo‘yilib, krematsiya qilinadi.
Olov tanani yutib yuboradi va krematsiya jarayonida kiyimlar yonib ketadi.
Krematsiya davom etar ekan, xizmatchilar uzun bambuk tayoqlardan foydalanib, qoldiqlarni qayta joylashtiradi va to‘liq yonishini ta’minlaydi.
Oxir-oqibat, tana kulga aylanadi.
Siz bunday manzarani kuzatishga chidashingiz mumkinmi?
Puja:
Buni kuzatishga qanday chidashim mumkin?
Buni kuzatishga qanday chidashim mumkin?
Fatima:
Bizning dinimizda, kimdir vafot etganda, jasad ehtiyotkorlik bilan yuvilib, hurmat va izzat bilan muomala qilinadi.
Boy va kambag‘al, tanish va notanish o‘rtasida hech qanday farq qilinmaydi.
Marhum oddiy oq kafanga o‘raladi va dafn qilinishdan oldin janoza namozi o‘qiladi.
Marhumni joylashtirishda katta e’tibor beriladi.
Ba’zi odamlar, shuningdek, krematsiya atmosferaga gaz va zarrachalar chiqaradi, dafn esa jasadni tabiiy parchalanish orqali yerga qaytaradi, deb ta’kidlaydilar.
Turli din va madaniyatlarning qaysi dafn marosimi eng hurmatli va munosib ekani haqida o‘z tushunchalari bor.
Bizning dinimizda, kimdir vafot etganda, jasad ehtiyotkorlik bilan yuvilib, hurmat va izzat bilan muomala qilinadi.
Boy va kambag‘al, tanish va notanish o‘rtasida hech qanday farq qilinmaydi.
Marhum oddiy oq kafanga o‘raladi va dafn qilinishdan oldin janoza namozi o‘qiladi.
Marhumni joylashtirishda katta e’tibor beriladi.
Ba’zi odamlar, shuningdek, krematsiya atmosferaga gaz va zarrachalar chiqaradi, dafn esa jasadni tabiiy parchalanish orqali yerga qaytaradi, deb ta’kidlaydilar.
Turli din va madaniyatlarning qaysi dafn marosimi eng hurmatli va munosib ekani haqida o‘z tushunchalari bor.
Puja:
Tushundim. Bu, albatta, o‘ylashga majbur qiladi.
Tushundim. Bu, albatta, o‘ylashga majbur qiladi.
Fatima:
Sati amaliyoti haqida eshitganmisiz?
Bu Hindiston yarimorolining ba’zi qismlarida tarixiy odat bo‘lib, unda beva ayol erining vafotidan so‘ng uning dafn gulxanida o‘lishi kutilgan yoki majburlangan.
Tarixiy yozuvlar ba’zi ayollar qochishga urinishgan, ammo oila a’zolari yoki mahalliy hokimiyat tomonidan to‘sqinlik qilingan holatlarni tasvirlaydi. Biroq, holatlar joy va vaqtga qarab juda farq qilgan.
Ijtimoiy islohotchilar bu amaliyotga qattiq qarshi chiqdilar. Eng taniqli shaxslardan biri Raja Rammohan Roy bo‘lib, u uzoq yillar davomida Satiga qarshi kurashgan.
Oxir-oqibat, bu amaliyot 1829-yil 4-dekabrda Britaniya Hindiston qonuni bilan rasman taqiqlandi.
Bu muhim savolni tug‘diradi: agar bir amaliyot shunchalik azob-uqubat va adolatsizlikka sabab bo‘lsa, bu ilohiy ta’limotlarning haqiqiy ifodasi deb hisoblanishi kerakmi yoki bu inson urf-odatlari va ijtimoiy an’analarining natijasi edi?
Sati amaliyoti haqida eshitganmisiz?
Bu Hindiston yarimorolining ba’zi qismlarida tarixiy odat bo‘lib, unda beva ayol erining vafotidan so‘ng uning dafn gulxanida o‘lishi kutilgan yoki majburlangan.
Tarixiy yozuvlar ba’zi ayollar qochishga urinishgan, ammo oila a’zolari yoki mahalliy hokimiyat tomonidan to‘sqinlik qilingan holatlarni tasvirlaydi. Biroq, holatlar joy va vaqtga qarab juda farq qilgan.
Ijtimoiy islohotchilar bu amaliyotga qattiq qarshi chiqdilar. Eng taniqli shaxslardan biri Raja Rammohan Roy bo‘lib, u uzoq yillar davomida Satiga qarshi kurashgan.
Oxir-oqibat, bu amaliyot 1829-yil 4-dekabrda Britaniya Hindiston qonuni bilan rasman taqiqlandi.
Bu muhim savolni tug‘diradi: agar bir amaliyot shunchalik azob-uqubat va adolatsizlikka sabab bo‘lsa, bu ilohiy ta’limotlarning haqiqiy ifodasi deb hisoblanishi kerakmi yoki bu inson urf-odatlari va ijtimoiy an’analarining natijasi edi?
Puja:
Bu, albatta, o‘ylashga arziydigan narsa.
Bu, albatta, o‘ylashga arziydigan narsa.
Kasta tizimi
Fatima:
Bilasizmi, inson tug‘ilishidanoq, hech qanday xato qilmagan bo‘lsa ham, past darajadagidek muomala qilinishi mumkin?
Bilasizmi, inson tug‘ilishidanoq, hech qanday xato qilmagan bo‘lsa ham, past darajadagidek muomala qilinishi mumkin?
Puja:
Bu qanday mumkin? Men bunday narsani hech eshitmaganman.
Bu qanday mumkin? Men bunday narsani hech eshitmaganman.
Fatima:
Hindu jamiyatidagi an’anaviy kasta tizimi tarixan to‘rtta asosiy guruhga bo‘lingan: Brahmanlar, Kshatriylar, Vaishyalar va Shudralar.
Ba’zi qadimiy matnlar bu guruhlarni ramziy ravishda Kosmik mavjudotning turli qismlaridan kelib chiqqan deb tasvirlaydi, Brahmanlar og‘iz bilan, Shudralar esa oyoq bilan bog‘lanadi.
Tarixan, bu tizim ko‘pincha tengsiz huquqlar, imtiyozlar va ijtimoiy mavqega olib kelgan. Ko‘p davrlarda quyi kasta a’zolari og‘ir diskriminatsiya va cheklovlarga duch kelgan.
Ba’zi qadimiy qonun matnlari shaxsning kastasiga qarab, o‘xshash jinoyatlar uchun turli xil jazolarni belgilagan. Tanqidchilarning ta’kidlashicha, bunday qonunlar chuqur ijtimoiy tengsizliklarni yaratgan.
Masalan, qadimiy qonun kitoblaridagi ba’zi parchalar quyi kastadagi shaxslarga yuqori kasta a’zolarini haqorat qilgani uchun juda og‘ir jazolarni belgilagan, yuqori kastadagi jinoyatchilar uchun esa jazo ancha yengil bo‘lgan.
Bu tengsizliklar tufayli, tarix davomida ko‘plab islohotchilar kasta diskriminatsiyasiga qarshi chiqib, barcha insonlar uchun teng hurmat va huquqlarni talab qilganlar.
Hindu jamiyatidagi an’anaviy kasta tizimi tarixan to‘rtta asosiy guruhga bo‘lingan: Brahmanlar, Kshatriylar, Vaishyalar va Shudralar.
Ba’zi qadimiy matnlar bu guruhlarni ramziy ravishda Kosmik mavjudotning turli qismlaridan kelib chiqqan deb tasvirlaydi, Brahmanlar og‘iz bilan, Shudralar esa oyoq bilan bog‘lanadi.
Tarixan, bu tizim ko‘pincha tengsiz huquqlar, imtiyozlar va ijtimoiy mavqega olib kelgan. Ko‘p davrlarda quyi kasta a’zolari og‘ir diskriminatsiya va cheklovlarga duch kelgan.
Ba’zi qadimiy qonun matnlari shaxsning kastasiga qarab, o‘xshash jinoyatlar uchun turli xil jazolarni belgilagan. Tanqidchilarning ta’kidlashicha, bunday qonunlar chuqur ijtimoiy tengsizliklarni yaratgan.
Masalan, qadimiy qonun kitoblaridagi ba’zi parchalar quyi kastadagi shaxslarga yuqori kasta a’zolarini haqorat qilgani uchun juda og‘ir jazolarni belgilagan, yuqori kastadagi jinoyatchilar uchun esa jazo ancha yengil bo‘lgan.
Bu tengsizliklar tufayli, tarix davomida ko‘plab islohotchilar kasta diskriminatsiyasiga qarshi chiqib, barcha insonlar uchun teng hurmat va huquqlarni talab qilganlar.
Fotima:
Ba'zi qadimiy huquqiy matnlarda, agar shudra brahmanga diniy ta'lim bersa, unga og'ir jazo qo'llanilishi aytilgan. Shuningdek, ba'zi parchalar quyi kasta vakili o'zini brahman bilan teng ijtimoiy mavqega qo'yishga urinsa, og'ir jazo belgilangan.
An'anaviy ravishda, to'rt varna (ijtimoiy tabaqa) alohida guruhlar sifatida qaralgan. Ko'plab tarixiy davrlarda turli varnalar o'rtasidagi nikohlar rag'batlantirilmagan yoki cheklangan. Tanqidchilarning fikricha, bunday qoidalar ijtimoiy tengsizlik va diskriminatsiyani keltirib chiqargan.
Hindlarning reinkarnatsiya tushunchasiga ko'ra, insonning keyingi tug'ilishi oldingi hayotlardagi yaxshi va yomon amallariga bog'liq. Qayta tug'ilish va karma haqidagi havolalar Bhagavad Gita va Upanishadlar kabi matnlarda uchraydi.
Ruh o'z karmasiga ko'ra turli shakllarda qayta tug'ilishi mumkin, deb ishoniladi. Tarafdorlar buni ruhiy haqiqat deb bilishadi, tanqidchilar esa reinkarnatsiyani ilmiy jihatdan tasdiqlab bo'lmasligini ta'kidlaydilar.
Ba'zi tanqidchilar bu tushunchani shunday shubha ostiga oladilar: agar ko'pchilik odamlar salbiy karma to'plasa, insonlar soni vaqt o'tishi bilan kamayishi kerak, aksincha ortmasligi kerak. Shuning uchun ular reinkarnatsiyani ilmiy bo'lmagan tushuntirish deb hisoblaydilar.
Aksincha, Islom ta'limotiga ko'ra, barcha odamlar begunoh va gunohsiz tug'iladilar. Har bir shaxs o'z amallari uchun javobgar bo'ladi va shaxsiy ishlariga qarab mukofot yoki jazo oladi.
Masjiddagi jamoaviy namoz paytida, bir prezident va bir kambag'al ishchi bir qatorda yonma-yon turishi mumkin. Printsipial jihatdan, boylik, irq, oilaviy kelib chiqish yoki ijtimoiy mavqe asosida hech qanday farq qilinmaydi.
Imomlik lavozimi meros qilib olinmaydi. Agar kambag'al odam Qur'on va Islom ta'limotlari bo'yicha zarur bilimga ega bo'lsa, u imom bo'lishi mumkin, imomning o'g'li esa zarur malakaga ega bo'lmasa, bu lavozimni avtomatik ravishda meros qilib ololmaydi.
Payg'ambar masjidining birinchi muazzini Bilol (r.a.) edi. U ilgari qul va qulning o'g'li edi, ammo Islom uni iymoni, xulqi va sadoqati tufayli juda hurmat qildi.
Ba'zi qadimiy huquqiy matnlarda, agar shudra brahmanga diniy ta'lim bersa, unga og'ir jazo qo'llanilishi aytilgan. Shuningdek, ba'zi parchalar quyi kasta vakili o'zini brahman bilan teng ijtimoiy mavqega qo'yishga urinsa, og'ir jazo belgilangan.
An'anaviy ravishda, to'rt varna (ijtimoiy tabaqa) alohida guruhlar sifatida qaralgan. Ko'plab tarixiy davrlarda turli varnalar o'rtasidagi nikohlar rag'batlantirilmagan yoki cheklangan. Tanqidchilarning fikricha, bunday qoidalar ijtimoiy tengsizlik va diskriminatsiyani keltirib chiqargan.
Hindlarning reinkarnatsiya tushunchasiga ko'ra, insonning keyingi tug'ilishi oldingi hayotlardagi yaxshi va yomon amallariga bog'liq. Qayta tug'ilish va karma haqidagi havolalar Bhagavad Gita va Upanishadlar kabi matnlarda uchraydi.
Ruh o'z karmasiga ko'ra turli shakllarda qayta tug'ilishi mumkin, deb ishoniladi. Tarafdorlar buni ruhiy haqiqat deb bilishadi, tanqidchilar esa reinkarnatsiyani ilmiy jihatdan tasdiqlab bo'lmasligini ta'kidlaydilar.
Ba'zi tanqidchilar bu tushunchani shunday shubha ostiga oladilar: agar ko'pchilik odamlar salbiy karma to'plasa, insonlar soni vaqt o'tishi bilan kamayishi kerak, aksincha ortmasligi kerak. Shuning uchun ular reinkarnatsiyani ilmiy bo'lmagan tushuntirish deb hisoblaydilar.
Aksincha, Islom ta'limotiga ko'ra, barcha odamlar begunoh va gunohsiz tug'iladilar. Har bir shaxs o'z amallari uchun javobgar bo'ladi va shaxsiy ishlariga qarab mukofot yoki jazo oladi.
Masjiddagi jamoaviy namoz paytida, bir prezident va bir kambag'al ishchi bir qatorda yonma-yon turishi mumkin. Printsipial jihatdan, boylik, irq, oilaviy kelib chiqish yoki ijtimoiy mavqe asosida hech qanday farq qilinmaydi.
Imomlik lavozimi meros qilib olinmaydi. Agar kambag'al odam Qur'on va Islom ta'limotlari bo'yicha zarur bilimga ega bo'lsa, u imom bo'lishi mumkin, imomning o'g'li esa zarur malakaga ega bo'lmasa, bu lavozimni avtomatik ravishda meros qilib ololmaydi.
Payg'ambar masjidining birinchi muazzini Bilol (r.a.) edi. U ilgari qul va qulning o'g'li edi, ammo Islom uni iymoni, xulqi va sadoqati tufayli juda hurmat qildi.
Fotima:
Ko'pgina an'anaviy hind jamoalarida faqat brahmanlarga ma'bad ruhoniysi bo'lishga ruxsat berilgan. Tarixan, Vedalarni o'rganish ham ko'pincha ma'lum ijtimoiy tabaqalar bilan cheklangan bo'lib, ko'p odamlarga Vedalarni o'qishga ruxsat berilmagan.
Ko'pgina an'anaviy hind jamoalarida faqat brahmanlarga ma'bad ruhoniysi bo'lishga ruxsat berilgan. Tarixan, Vedalarni o'rganish ham ko'pincha ma'lum ijtimoiy tabaqalar bilan cheklangan bo'lib, ko'p odamlarga Vedalarni o'qishga ruxsat berilmagan.
Puja:
Bu juda achinarlisi! Agar Xudoning so'zini o'qiy olmasam, uni qanday tushunib, unga amal qilaman?
Bu juda achinarlisi! Agar Xudoning so'zini o'qiy olmasam, uni qanday tushunib, unga amal qilaman?
Umar (r.a.)ning Islomni qabul qilishi
Fotima:
Umar (r.a.) Islom tarixidagi eng buyuk davlat arboblaridan biri bo'lib, keyinchalik ulkan imperiyaning hukmdori bo'ldi. Biroq u dastlab musulmon emas edi.
Bir kuni Umar (r.a.) uyidan qinidan chiqarilgan qilich bilan chiqib, Muhammad payg'ambar (s.a.v.) bilan yuzma-yuz kelib, uni o'ldirish niyatida edi.
Yo'lda u o'z singlisi va kuyovining Islomni qabul qilganini bilib qoldi.
Buni eshitgach, Umar (r.a.) darhol singlisining uyiga bordi.
Shu payt singlisi va kuyovi Qur'on oyatlarini o'qiyotgan edilar. Umar (r.a.) yaqinlashganini ko'rib, ular o'qiyotgan qo'lyozmani yashirdilar.
Shunday bo'lsa-da, Umar (r.a.) ularning bir narsa o'qiyotganini angladi.
U so'radi,
"Nima o'qiyotgan edingiz? Sizlar ota-bobolaringiz dinidan qaytganingiz rostmi?"
Keyin u kuyovini urishni boshladi.
Singlisi erini himoya qilish uchun oldinga chiqqanida, Umar (r.a.) uni ham urdi. Ikkalasi ham yaralanib, qon ketayotgan edi.
Shunday bo'lsa-da, yaralangan holatda ular qat'iyat bilan dedilar:
"Biz bilgan holda Islomni qabul qildik va hech qanday kuch yoki qiyinchilik bizni undan qaytara olmaydi."
Ularning sobitqadamligini ko'rib, Umar (r.a.) qattiq ta'sirlandi.
Keyin u dedi:
"Juda yaxshi. Sizlar o'qiyotgan narsani mendan eshiting-chi."
Umar (r.a.) Islom tarixidagi eng buyuk davlat arboblaridan biri bo'lib, keyinchalik ulkan imperiyaning hukmdori bo'ldi. Biroq u dastlab musulmon emas edi.
Bir kuni Umar (r.a.) uyidan qinidan chiqarilgan qilich bilan chiqib, Muhammad payg'ambar (s.a.v.) bilan yuzma-yuz kelib, uni o'ldirish niyatida edi.
Yo'lda u o'z singlisi va kuyovining Islomni qabul qilganini bilib qoldi.
Buni eshitgach, Umar (r.a.) darhol singlisining uyiga bordi.
Shu payt singlisi va kuyovi Qur'on oyatlarini o'qiyotgan edilar. Umar (r.a.) yaqinlashganini ko'rib, ular o'qiyotgan qo'lyozmani yashirdilar.
Shunday bo'lsa-da, Umar (r.a.) ularning bir narsa o'qiyotganini angladi.
U so'radi,
"Nima o'qiyotgan edingiz? Sizlar ota-bobolaringiz dinidan qaytganingiz rostmi?"
Keyin u kuyovini urishni boshladi.
Singlisi erini himoya qilish uchun oldinga chiqqanida, Umar (r.a.) uni ham urdi. Ikkalasi ham yaralanib, qon ketayotgan edi.
Shunday bo'lsa-da, yaralangan holatda ular qat'iyat bilan dedilar:
"Biz bilgan holda Islomni qabul qildik va hech qanday kuch yoki qiyinchilik bizni undan qaytara olmaydi."
Ularning sobitqadamligini ko'rib, Umar (r.a.) qattiq ta'sirlandi.
Keyin u dedi:
"Juda yaxshi. Sizlar o'qiyotgan narsani mendan eshiting-chi."
Fatima:
Singil Fatima Qur'onning bir qismini olib keldi va uni oldiga qo'ydi. Bu Toha surasi edi. U o'qiy boshladi va 14-oyatga yetdi:
1) To-Ha.
2) Biz Qur'onni sizga qiyinchilik uchun nozil qilmadik.
3) Balki Allohdan qo'rqqanlar uchun bir eslatma.
4) U Yerni va yuksak osmonlarni yaratgan Zot tomonidan nozil qilingan.
5) Rahmon Arshga istilodir.
6) Osmondagilar, yerdagilar, ular orasidagilar va tuproq ostidagilarning barchasi Unga tegishli.
7) Agar siz ovozni baland yoki past tutsangiz ham, U sirni va undan ham yashirinni biladi.
8) Allodan boshqa hech qanday haqiqiy iloh yo'q. Eng chiroyli ismlar Unga tegishli.
9) Senga Musoning qissasi yetib keldimi?
10) U bir olov ko'rganida, oilasiga: "Shu yerda turinglar. Men bir olov ko'rdim. Balki undan sizga bir o'tin yoki yo'l-yo'riq keltirman" dedi.
11) Unga borganida, nido qilindi: "Ey Muso!"
12) "Albatta, Men sening Robbingsan. Oyoq kiyimingni yech. Sen muqaddas Tuva vodiysidirsan."
13) "Men seni tanladim, shuning uchun vahiy qilinayotgan narsani tingla."
14) "Albatta, Men Allohman. Mening boshqa hech qanday haqiqiy ilohim yo'q. Bas, Menga ibodat qil va Meni eslab qolish uchun namozni tark etma."
Singil Fatima Qur'onning bir qismini olib keldi va uni oldiga qo'ydi. Bu Toha surasi edi. U o'qiy boshladi va 14-oyatga yetdi:
1) To-Ha.
2) Biz Qur'onni sizga qiyinchilik uchun nozil qilmadik.
3) Balki Allohdan qo'rqqanlar uchun bir eslatma.
4) U Yerni va yuksak osmonlarni yaratgan Zot tomonidan nozil qilingan.
5) Rahmon Arshga istilodir.
6) Osmondagilar, yerdagilar, ular orasidagilar va tuproq ostidagilarning barchasi Unga tegishli.
7) Agar siz ovozni baland yoki past tutsangiz ham, U sirni va undan ham yashirinni biladi.
8) Allodan boshqa hech qanday haqiqiy iloh yo'q. Eng chiroyli ismlar Unga tegishli.
9) Senga Musoning qissasi yetib keldimi?
10) U bir olov ko'rganida, oilasiga: "Shu yerda turinglar. Men bir olov ko'rdim. Balki undan sizga bir o'tin yoki yo'l-yo'riq keltirman" dedi.
11) Unga borganida, nido qilindi: "Ey Muso!"
12) "Albatta, Men sening Robbingsan. Oyoq kiyimingni yech. Sen muqaddas Tuva vodiysidirsan."
13) "Men seni tanladim, shuning uchun vahiy qilinayotgan narsani tingla."
14) "Albatta, Men Allohman. Mening boshqa hech qanday haqiqiy ilohim yo'q. Bas, Menga ibodat qil va Meni eslab qolish uchun namozni tark etma."
Fatima:
U shu nuqtaga yetganda, shunchalik ta'sirlanganki, u yerda Islomni qabul qildi.
U shu nuqtaga yetganda, shunchalik ta'sirlanganki, u yerda Islomni qabul qildi.
Puja:
Singil, men bu Surani Robbining tilida eshitishni xohlayman.
Singil, men bu Surani Robbining tilida eshitishni xohlayman.
Fatima:
Yaxshi, singil. Unda yuqoridagi havoladan ko'ring.
Yaxshi, singil. Unda yuqoridagi havoladan ko'ring.
Oxirat
Fatima:
Alloh bizni bu dunyoga qisqa bir sinov hayoti uchun yubordi. Ayni paytda, men o'tirgan joyda, kimdir so'rasa: 100 yil oldin bu yerda hech birimiz bormi edik?
javob "Yo'q" bo'ladi.
Xuddi shunday, 100 yildan keyin bu yerda hech birimiz bo'lamizmi, deb so'rasa, javob bir xil bo'ladi.
Shu haqida o'ylashimiz kerak: Biz oldin qayerda edik? Hozir qayerdamiz? Va keyin qayerga boramiz?
Alloh bizni bu dunyoga qisqa bir sinov hayoti uchun yubordi. Ayni paytda, men o'tirgan joyda, kimdir so'rasa: 100 yil oldin bu yerda hech birimiz bormi edik?
javob "Yo'q" bo'ladi.
Xuddi shunday, 100 yildan keyin bu yerda hech birimiz bo'lamizmi, deb so'rasa, javob bir xil bo'ladi.
Shu haqida o'ylashimiz kerak: Biz oldin qayerda edik? Hozir qayerdamiz? Va keyin qayerga boramiz?
Fatima:
O'zim o'limni tatishim, o'zim uzoq muddat qabrda qolishim, o'zim Qiyomat kuni Allohning huzurida har bir amalim uchun hisob berishim kerak bo'lsa, men qanday qilib o'sha aniq kelajakni o'ylamasdan beparvo bo'lishim mumkin?
O'zim o'limni tatishim, o'zim uzoq muddat qabrda qolishim, o'zim Qiyomat kuni Allohning huzurida har bir amalim uchun hisob berishim kerak bo'lsa, men qanday qilib o'sha aniq kelajakni o'ylamasdan beparvo bo'lishim mumkin?
Puja:
Singil, bu haqiqatan ham chuqur o'ylash kerak bo'lgan narsa.
Singil, bu haqiqatan ham chuqur o'ylash kerak bo'lgan narsa.
Fatima:
Shuning uchun men haqiqatdan Alloh ko'rsatgan yo'lni kuzatyapmanmi, deb mulohaza qilish muhimdir – bizni ota-onamizdan ham ko'ra ko'proq sevadigan, bizni shunday rahm-shafqat va ehtiyotkorlik bilan yaratgan va bizni son-sanoqsiz ne'matlar bilan o'rab olgan Robbimiz.
Kichik bir narsa sotib olayotganda ham, biz uni ko'p marta diqqat bilan tekshirib, tasdiqlaymiz. Unda, menga bu go'zal hayotni bergan va barchamiz oxir-oqibat Unga qaytishimiz kerak bo'lgan Zotni to'g'ri bilishga intilmasligim kerakmi?
Alloh huzurida maqbul bo'lgan yagona din Islomdir.
Islomiy e'tiqodga ko'ra, birinchi insonlar Odam va Momo Havo musulmon edilar. Xuddi shunday, masihiylar Masih deb bilgan Iso (alayhissalom) ham musulmon va Allohning payg'ambaridir.
Shuning uchun men haqiqatdan Alloh ko'rsatgan yo'lni kuzatyapmanmi, deb mulohaza qilish muhimdir – bizni ota-onamizdan ham ko'ra ko'proq sevadigan, bizni shunday rahm-shafqat va ehtiyotkorlik bilan yaratgan va bizni son-sanoqsiz ne'matlar bilan o'rab olgan Robbimiz.
Kichik bir narsa sotib olayotganda ham, biz uni ko'p marta diqqat bilan tekshirib, tasdiqlaymiz. Unda, menga bu go'zal hayotni bergan va barchamiz oxir-oqibat Unga qaytishimiz kerak bo'lgan Zotni to'g'ri bilishga intilmasligim kerakmi?
Alloh huzurida maqbul bo'lgan yagona din Islomdir.
Islomiy e'tiqodga ko'ra, birinchi insonlar Odam va Momo Havo musulmon edilar. Xuddi shunday, masihiylar Masih deb bilgan Iso (alayhissalom) ham musulmon va Allohning payg'ambaridir.
Fatima:
Muso (A.S.) ham Allohning payg'ambari edi. Alloh turli davrlarda odamlar haqiqatni tanib olishlari uchun payg'ambarlar va elchilar yubordi. Nafaqat payg'ambarlar, balki ular bilan ilohiy kitoblar ham nozil qilingan.
Qur'ondan tashqari, oldingi barcha diniy kitoblar odamlar tomonidan o'z xohishlariga ko'ra o'zgartirilgan. Butun dunyoda Qur'on o'zgartirilmagan va tahrir qilinmagan yagona saqlanib qolgan kitobdir.
Dunyo bo'ylab yuzlab million Hufof (Qur'onni yod olganlar) mavjud. Faraz qilaylik, Qur'onning barcha nusxalari yo'q qilinsa ham, bu hofizlar Qur'onni so'zma-so'z xotiradan tiklashlari mumkin.
Ko'pgina ilmiy tushuntirishlar Qur'onga mos keladi, deyiladi. Qur'on orqali bilimning yangi ufqlari ochildi. Unda taxminan 6000 dan ortiq oyat mavjud. Barcha urinishlarga qaramay, hech kim unda bitta xato satr topa olmadi.
Muso (A.S.) ham Allohning payg'ambari edi. Alloh turli davrlarda odamlar haqiqatni tanib olishlari uchun payg'ambarlar va elchilar yubordi. Nafaqat payg'ambarlar, balki ular bilan ilohiy kitoblar ham nozil qilingan.
Qur'ondan tashqari, oldingi barcha diniy kitoblar odamlar tomonidan o'z xohishlariga ko'ra o'zgartirilgan. Butun dunyoda Qur'on o'zgartirilmagan va tahrir qilinmagan yagona saqlanib qolgan kitobdir.
Dunyo bo'ylab yuzlab million Hufof (Qur'onni yod olganlar) mavjud. Faraz qilaylik, Qur'onning barcha nusxalari yo'q qilinsa ham, bu hofizlar Qur'onni so'zma-so'z xotiradan tiklashlari mumkin.
Ko'pgina ilmiy tushuntirishlar Qur'onga mos keladi, deyiladi. Qur'on orqali bilimning yangi ufqlari ochildi. Unda taxminan 6000 dan ortiq oyat mavjud. Barcha urinishlarga qaramay, hech kim unda bitta xato satr topa olmadi.
Fotima:
Olloh taolo aytadi—
“Agar bandamiz (Muhammad)ga nozil qilgan narsamizdan shakklanayotgan bo‘lsangiz, unda shunga o‘xshash bir sura keltiring va Allohdan o‘zga guvohlaringizni chaqiring, agar rostgo‘y bo‘lsangiz.
Agar buni qilolmasangiz—va hech qachon qilolmaysiz—unda yoqilg‘isi odamlar va toshlar bo‘lgan, kofirlar uchun tayyorlangan do‘zdan qo‘rqing.”
(Baqara surasi: 23)
“Albatta, Alloh huzurida maqbul din faqat Islomdir va kitob berilganlar faqat o‘zaro hasaddan kelib chiqib ixtilof qildilar.”
(Oli Imron surasi: 19)
“Kim Islomdan boshqa bir din izlasa, undan (bu din) hargiz qabul qilinmaydi va u oxiratda ziyon ko‘ruvchilardan bo‘ladi.”
(Oli Imron surasi: 85)
Olloh taolo aytadi—
“Agar bandamiz (Muhammad)ga nozil qilgan narsamizdan shakklanayotgan bo‘lsangiz, unda shunga o‘xshash bir sura keltiring va Allohdan o‘zga guvohlaringizni chaqiring, agar rostgo‘y bo‘lsangiz.
Agar buni qilolmasangiz—va hech qachon qilolmaysiz—unda yoqilg‘isi odamlar va toshlar bo‘lgan, kofirlar uchun tayyorlangan do‘zdan qo‘rqing.”
(Baqara surasi: 23)
“Albatta, Alloh huzurida maqbul din faqat Islomdir va kitob berilganlar faqat o‘zaro hasaddan kelib chiqib ixtilof qildilar.”
(Oli Imron surasi: 19)
“Kim Islomdan boshqa bir din izlasa, undan (bu din) hargiz qabul qilinmaydi va u oxiratda ziyon ko‘ruvchilardan bo‘ladi.”
(Oli Imron surasi: 85)
Islomni qabul qilish
Fotima:
Bilasizmi, Muhammad payg‘ambar (S.A.V.) faqat musulmonlar uchun emas, balki butun insoniyatga payg‘ambar va elchi qilib yuborilgan?
Bilasizmi, Muhammad payg‘ambar (S.A.V.) faqat musulmonlar uchun emas, balki butun insoniyatga payg‘ambar va elchi qilib yuborilgan?
Puja:
Yo‘q, buni ilgari hech eshitmaganman.
Yo‘q, buni ilgari hech eshitmaganman.
Fotima:
Olloh taolo aytadi—
“Ey Muhammad! Ayting: ‘Ey insonlar, albatta men sizlarning barchangizga Allohning elchisiman.’”
(A'rof surasi: 158)
Olloh taolo aytadi—
“Ey Muhammad! Ayting: ‘Ey insonlar, albatta men sizlarning barchangizga Allohning elchisiman.’”
(A'rof surasi: 158)
Puja:
Shuncha vaqt noto‘g‘ri tushunib yurgan ekanmanmi?
Shuncha vaqt noto‘g‘ri tushunib yurgan ekanmanmi?
Fotima:
Singlim, haqiqatni qabul qilishni kechiktirma. Kim kalimani iqror qilsa, albatta jannatga kiradi. Agar musulmon bo‘lsang, men hech qanday shaxsiy foyda ko‘rmayman. Men faqat aziz do‘stimning millionlab yillar, abadiy do‘zax olovida yonmasligini xohlayman. Do‘stim bilan jannatda birga bo‘la olmaymanmi? Men bilan birga kalimani ayt. Islomni qabul qil, shu dunyo va oxiratda muvaffaqiyat topasan.
Singlim, haqiqatni qabul qilishni kechiktirma. Kim kalimani iqror qilsa, albatta jannatga kiradi. Agar musulmon bo‘lsang, men hech qanday shaxsiy foyda ko‘rmayman. Men faqat aziz do‘stimning millionlab yillar, abadiy do‘zax olovida yonmasligini xohlayman. Do‘stim bilan jannatda birga bo‘la olmaymanmi? Men bilan birga kalimani ayt. Islomni qabul qil, shu dunyo va oxiratda muvaffaqiyat topasan.
Puja:
Yaxshi, menga kalimani o‘rgat.
Yaxshi, menga kalimani o‘rgat.
Fotima:
Allohdan o‘zga ibodatga loyiq iloh yo‘qligiga ishonasizmi?
Allohdan o‘zga ibodatga loyiq iloh yo‘qligiga ishonasizmi?
Puja:
Ha.
Ha.
Fotima:
Muhammad payg‘ambar (S.A.V.) butun insoniyatga Allohning elchisi qilib yuborilganiga ishonasizmi?
Muhammad payg‘ambar (S.A.V.) butun insoniyatga Allohning elchisi qilib yuborilganiga ishonasizmi?
Puja:
Ha, albatta.
Ha, albatta.
Fotima:
Unda mendan keyin takrorlang—
“Ashhadu alla ilaha illallahu vahdahu la sharika lah, va ashhadu anna Muhammadan ‘abduhu va rasuluh.”
Ma’nosi: Allohdan o‘zga iloh yo‘qligiga, Uning yolg‘izligiga, sherigi yo‘qligiga va Muhammad (S.A.V.) Uning quli va elchisi ekanligiga guvohlik beraman.
Unda mendan keyin takrorlang—
“Ashhadu alla ilaha illallahu vahdahu la sharika lah, va ashhadu anna Muhammadan ‘abduhu va rasuluh.”
Ma’nosi: Allohdan o‘zga iloh yo‘qligiga, Uning yolg‘izligiga, sherigi yo‘qligiga va Muhammad (S.A.V.) Uning quli va elchisi ekanligiga guvohlik beraman.
Puja:
Ha, albatta.
Ashhadu alla ilaha illallahu vahdahu la sharika lah, va ashhadu anna Muhammadan ‘abduhu va rasuluh.
Ha, albatta.
Ashhadu alla ilaha illallahu vahdahu la sharika lah, va ashhadu anna Muhammadan ‘abduhu va rasuluh.
Fotima:
Alhamdulillah, bugundan boshlab sen musulmonsan. Isming Ayesha bo‘lsin. Endi senga bu haqiqatni boshqalarga ham yetkazish vazifasi tushadi.
Alhamdulillah, bugundan boshlab sen musulmonsan. Isming Ayesha bo‘lsin. Endi senga bu haqiqatni boshqalarga ham yetkazish vazifasi tushadi.
Ayesha:
Singlim, men uchun duo qil, Alloh taolo ota-onam va oilamni ham Islom nuri bilan yoritsin.
Singlim, men uchun duo qil, Alloh taolo ota-onam va oilamni ham Islom nuri bilan yoritsin.